روز ملی روستا

روستا، بخشی از توان و آیندهٔ ایران است

روز روستا و عشایر فرصتی است برای بازنگری در تصویری که از روستا در ذهن جامعه و در ادبیات توسعه شکل گرفته است. روستا را نباید صرفاً با مجموعه‌ای از کمبودها تعریف کرد. همان‌طور که توسعهٔ روستایی را نباید فقط به رفع کمبودها محدود دانست.

در روستاهای ایران، سرمایه‌های انسانی، اجتماعی و اقتصادی قابل‌توجهی وجود دارد، از مهارت و دانش بومی گرفته تا ظرفیت‌های تولیدی، منابع طبیعی، صنایع دستی، محصولات محلی و کسب‌وکارهای کوچک. این ظرفیت‌ها در بسیاری از موارد وجود دارند، اما به دلایل مختلف، از جمله دسترسی محدود به سرمایه، آموزش، فناوری، زیرساخت و بازار، امکان رشد کامل پیدا نمی‌کنند.

ایفا از سال ۱۳۹۸ فعالیت خود را با هدف ارائهٔ راه‌حل‌های نوین برای توسعه‌ٔ پایدار و کاهش فقر در روستاهای ایران آغاز کرد. این سازمان مردم‌نهاد غیرانتفاعی، مدل فعالیت خود را بر تأمین مالی جمعی بر پایهٔ قرض‌دادن به کسب‌وکارهای خرد بنا کرده و در کنار تأمین منابع مالی، آموزش و مشاورهٔ شغلی را نیز بخشی از فرایند توانمندسازی می‌داند. نگاه ایفا به جامعهٔ محلی، نگاه به «کمک‌گیرنده» نیست. نگاه به انسان‌هایی توانمند است که برای رشد کسب‌وکار خود به فرصت و دسترسی نیاز دارند.

این نگاه در سال‌های فعالیت ایفا، به تجربه‌ای قابل اندازه‌گیری تبدیل شده است. بر اساس داده‌های ثبت‌شده از ۱۳۹۸ تا امروز، با همراهی بیش از ۷۲۰۰ حامی، مجموع سرمایه تأمین‌شده برای کسب‌وکارهای روستایی از ۹۷۰ میلیارد ریال گذشته و این همراهی به ایجاد یا توسعه بالای ۳۲۰۰ شغل پایدار در ۲۶۹ روستا کمک کرده است. ترکیب صاحبان کسب‌وکارهایی که در این مسیر با ایفا همراه شده‌اند نیز برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد. امروز ۴۸ درصد از این کسب‌وکارها توسط زنان اداره می‌شوند. در کنار این اعداد، دو شاخص برای ما اهمیت زیادی دارند. نرخ بازپرداخت حمایت‌ها ۹۷.۰۲ درصد است و ۹۳ درصد از کسب‌وکارها پس از گذشت دو سال همچنان فعال و پابرجا هستند. برای ایفا، این اعداد زمانی معنا پیدا می‌کنند که به یک اصل مهم منتهی شوند: توسعه باید به ایجاد درآمد پایدار، افزایش توان اقتصادی و حفظ کرامت افراد منجر شود. 

ما معتقدیم توسعهٔ روستایی تنها با تأمین پول اتفاق نمی‌افتد. هر کسب‌وکار برای رشد به ترکیبی از سرمایه، دانش، فناوری، مهارت، زیرساخت و بازار نیاز دارد و بسته به شرایط هر منطقه، ممکن است یکی از این حلقه‌ها اهمیت بیشتری پیدا کند. از همین رو، ایفا تلاش می‌کند مسیر حمایت را از شناسایی و ارزیابی ظرفیت‌ها تا تأمین مالی، آموزش، مشاوره، توسعه و پایش دنبال کند؛ مسیری که در آن حمایت مالی، نقطهٔ آغاز است و نه پایان.

در این میان، بخش خصوصی و صنعت می‌توانند نقش مهمی در تکمیل زنجیرهٔ توسعهٔ روستایی داشته باشند. سازمان‌ها و شرکت‌ها دانش فنی، تجربهٔ عملی، فناوری، استانداردهای تولید، شبکهٔ توزیع و شناخت بازار دارند. اتصال این ظرفیت‌ها به کسب‌وکارهای محلی می‌تواند به افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه و ضایعات، ارتقای کیفیت، بهبود فرایند تولید و افزایش قدرت رقابت محصولات روستایی منجر شود. بخش دیگری از این ظرفیت در محصولات محلی و مزیت‌های منطقه‌ای نهفته است. بسیاری از محصولات روستایی و عشایری ایران، علاوه بر ارزش اقتصادی، حامل هویت، تجربه و دانش بومی هستند. برای آنکه این ویژگی‌ها به ارزش واقعی در بازار تبدیل شوند، باید کیفیت، استاندارد، سلامت، فراوری، بسته‌بندی، رهگیری و دسترسی به بازار نیز تقویت شود.

ایفا معتقد است هر روستا و هر جامعهٔ محلی، مجموعه‌ای از ظرفیت‌هایی است که باید دیده، تقویت و به فرصت متصل شود. ما عمیقاً باور داریم روستا حاشیه اقتصاد ایران نیست. روستا بخشی از دارایی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران و بخشی از آیندهٔ آن است. روز روستا و عشایر، فرصتی برای دیدن این ظرفیت‌ها و تقویت مسیرهایی است که می‌توانند به رشد، ماندگاری و زندگی بهتر در جوامع محلی منجر شوند.

ایفا؛  ایران و فردایی آباد